Wisselwerking (18-12-2015)

Dit item is verlopen op 18-12-2016.

Deze week mocht ik voor het eerst de gemeenteraadsvergadering van De Fryske Marren voorzitten. Er waren veel agendapunten en dus was het een boeiende vergadering. Eén van de punten ging over een gemeenschappelijke regeling, een GR.

Dat zijn samenwerkingsverbanden van gemeenten waarin taken worden uitgevoerd die je eigenlijk alleen samen kunt doen. Een individuele gemeente is daarvoor te klein. En soms is er een wet die bepaalt dat je het als gemeenten slechts in gezamenlijkheid mag doen. Voorbeelden van een GR zijn de Veiligheidsregio, Empatec en Hûs en Hiem.

Maar veel gemeenteraadsleden, en dat bleek ook deze keer weer, hebben het gevoel dat ze minder invloed hebben wanneer het werk door een GR wordt uitgevoerd, dan wanneer de gemeente het zelf zou doen. Het blijft zoeken naar de juiste manier om het beleid van een GR te kunnen beïnvloeden. In De Fryske Marren hadden we al afgesproken om binnenkort met gemeenteraad en college van B en W te gaan praten over het functioneren van de verschillende regelingen en de positie van onze gemeente daarin. Overal in het land worden dergelijke discussies gevoerd. En iedereen is van mening dat het beter kan en dus anders moet. Een GR gaat vaak over zaken die inwoners heel direct raken. Denk aan de sociale werkvoorziening of de jeugdzorg. Dat een gemeenteraad daar invloed op wil hebben is volstrekt logisch. In 2015 is de wet die de het functioneren van de GR’en regelt al gewijzigd. De gemeenteraad heeft al meer mogelijkheden om invloed te hebben op de begroting van een regeling en kan nu ook de collegeleden met een opdracht op pad sturen. Maar het kan nog beter.

En dus is het prima dat de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) afgelopen woensdag een gedegen advies uitbracht over dit onderwerp. Het advies heet “Wisselwerking”. Ook de ROB stelt vast dat de groei van de samenwerking tussen gemeenten grote gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van de democratische besluitvorming. Maar de naam van het rapport zegt het al: de oplossing kan niet van één kant komen. De ROB doet  aanbevelingen naar gemeenteraden, naar colleges van B en W, naar de besturen van de GR’en en zelfs aan de provincies.

Iedere betrokkene heeft een eigen taak om tot verbetering te komen. Maar de voorzitter van de ROB, Jacques Wallage, legt volgens mij de nadruk op de rol van de gemeenteraad. En hij is ook helder in zijn analyse. “De gemeenteraad moet zichzelf aan het front van de troepen plaatsen. ”  Niet miepen, maar aanpakken, stelt Wallage. Het rapport is mooi leesvoer voor de komende feestdagen. We kunnen het goed gebruiken bij onze eigen discussie begin volgend jaar.

Dit was alweer mijn laatste blog in 2015. Ik wens alle oude en nieuwe lezers heel goede feestdagen en een mooi  en vooral gezond 2016!