Wat een rustige week had moeten worden…. (22-02-2019)

Burgemeester Fred Veenstra

Het is voorjaarsvakantie. Dat betekent dat het rustig is in het gemeentehuis. De wintersport lokt. Of anders de zon wel. Zelf had ik dan misschien niet op een vrije week, maar toch wel op een paar rustige dagen gerekend. Van bestuurlijke rust is echter geen sprake deze week. Niet alleen de reguliere media schrijven pagina’s vol, ook op social media komt onze coalitiecrisis volop aan bod. En lang niet altijd positief. Veel mensen vragen zich af waarom dit gedoe nu allemaal nodig is.

Hoewel ik inmiddels ook al meer dan twintig jaar actief ben in de gemeentepolitiek heb ik een crisis zoals die zich nu in De Fryske Marren openbaart ook nog niet eerder meegemaakt. Het gebeuren van de afgelopen dagen is niet zo maar een politieke rimpeling. Vorige week donderdag werd door de fracties van CDA en VVD het vertrouwen in coalitiepartner FNP opgezegd. Zaterdag kwam er een verzoek van eerstgenoemde fracties om een extra gemeenteraadsvergadering te houden. Volgens de gemeentewet kan dat wanneer meer dan een vijfde deel van de raad dit verzoek doet. En dat was hier zo. Dus is er voor woensdagavond een vergadering uitgeschreven. Met als resultaat dat er een motie van wantrouwen is aangenomen die leidt tot het onmiddellijke vertrek van de beide FNP-wethouders. Ik merk dat er heel verschillend wordt gedacht over de noodzaak van dit vertrek. En hoewel ik als voorzitter van de raad letterlijk en figuurlijk geen partij kies is het denk ik toch goed hierover iets te schrijven.

Nederland is politiek gezien een coalitieland. Of het nu in de Tweede Kamer of in een gemeenteraad is, nergens (of bijna nergens) heeft één partij de absolute meerderheid. Partijen moeten dus coalities vormen die leiden tot een werkbaar bestuur. Een coalitie draagt wethouders voor om in dat bestuur, het college, zitting te nemen. In principe is dat voor een periode van vier jaar, tot de volgende verkiezingen. Maar soms gaat er iets mis. Soms hebben coalitiepartijen een onoverkomelijk verschil van mening over een bepaalde kwestie. Of wordt de onderlinge samenwerking tussen de partijen zo ingewikkeld dat men het vertrouwen in elkaar opzegt. Dat laatste is in onze gemeente, jammer genoeg, nu gebeurd. Wanneer het ontbreken van vertrouwen binnen de coalitie leidt tot een breuk, dan heeft dat effect op het college. Wethouders zijn immers voorgedragen door hun partij. En een partij die buiten de coalitie valt kan daarom ook geen wethouders meer binnen het college hebben. Dat zien we dus nu binnen ons gemeentebestuur. Heel jammer, en persoonlijk ook heel triest voor de betrokken wethouders. Maar het vertrek is het niet te voorkomen gevolg van de vertrouwensbreuk.

En soms gaat het snel. Op woensdagavond de raadsvergadering, op donderdagmorgen een gesprek met de verkenner die de mogelijkheden voor een nieuwe coalitie in kaart moet brengen. Ik hoop dat hij snel tot een voorstel voor een oplossing komt. De gemeente heeft immers een bestuur nodig dat kan steunen op een zo groot mogelijke meerderheid in de raad.

Weblog burgemeester Fred Veenstra.