Iets meer vrijheid (08-05-2020)

Geef elkaar de ruimte

Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst op de avond van 4 mei thuis was en naar de herdenkingsplechtigheid op de Dam in Amsterdam keek. Dit jaar hadden we geen keus. Naar de herdenking in eigen dorp of stad konden we niet. Maar de tv-beelden van het lege plein en de kleine groep mensen die daar getuige was van het leggen van de kransen maakten indruk. En diepe indruk maakte de toespraak van onze Koning.

Hij stelde zich in een heel persoonlijke toespraak kwetsbaar op. En was er ook heel duidelijk in dat er behalve de vele moedige mensen die zich verzetten tegen de bezetter ook heel veel mensen waren die zonder vorm van protest toekeken toen de Joden uit hun midden werden afgevoerd. Het was daarmee maar een kleine stap van het Vondelpark naar Sobibor zei de Koning heel treffend. Het minste wat wij kunnen doen, zo zei hij daarna, is: niet wegkijken en niet goedpraten. Niet “normaal” maken wat niet normaal is. We moeten onze vrije rechtsstaat koesteren en verdedigen. Een mooie toespraak die tot nadenken stemt.

In de toespraak kwam ook aan de orde dat wij op dit moment zelf een deel van onze vrijheid hebben ingeleverd. Maar in tegenstelling tot ruim 75 jaar geleden, toen een bezetter die geen genade kende die keus voor ons maakte, hebben we er nu, binnen ons democratisch bestel, zelf voor gekozen. Dat geeft ons ook de mogelijkheid om onszelf weer meer vrijheden toe te kennen. En dat gebeurde deze week.

De grote uitbraak van de corona-epidemie lijkt achter de rug. De aantallen zieken en sterfgevallen nemen langzaam af en dat geldt ook voor het aantal mensen dat op een IC-afdeling is opgenomen. Nu we blijkbaar het ergste hebben gehad en de zorg het aan kan, is er weer ruimte om een aantal beperkende maatregelen te verzachten. Kinderen mochten al weer sporten en de basisscholen bereiden zich voor op de heropening op 11 mei. Vanaf volgende week mogen ook volwassenen weer buiten sporten. De bibliotheken gaan open. De regels voor het sporten voor kinderen gaan ook gelden voor bijvoorbeeld de muziekverenigingen en de scoutinggroepen. De mensen in contactberoepen, waaronder de kappers, kunnen gelukkig ook weer aan de slag. Vanaf 1 juni mogen terrassen open, mogen restaurants maximaal dertig mensen toelaten en kunnen de leerlingen van het voortgezet onderwijs weer naar school. In juli gaan ook de sanitaire voorzieningen in de recreatiesector open. Zo komt er telkens een verdere verruiming van de maatregelen die nodig waren om het virus te bestrijden. Maar dat kan alleen als we zorgen dat we dat virus ook echt in bedwang houden.

Dus moeten we ons blijven houden aan een aantal basisregels. De belangrijksten zijn is: “Blijf thuis als je klachten hebt” en “Vermijd drukte”. En gelijk daarna komen de bekende regels die ons vragen om 1,5 meter afstand te houden, vaak onze handen te wassen en al die andere hygiëne-maatregelen die het virus geen kans geven. Als we nonchalant worden zijn we snel terug bij af. Als we de grenzen opzoeken ook. Daar moeten we elkaar dus op blijven aanspreken. Een beroep doen op ieders verantwoordelijkheid.

Gemeenten gaan de komende weken in gesprek met de horeca, de winkeliersverenigingen en de recreatieondernemers om te kijken hoe we samen de economie en de samenleving op gang kunnen helpen binnen de marges van de 1,5 meterregel. Daar zal nog de nodige creativiteit voor nodig zijn. Maar dat gaat ons lukken. Want daar is de vrijheid die er nu gaat komen te belangrijk voor.

Weblog burgemeester Fred Veenstra.